Donderdag, 20 augustus 2009

Een bus vol vrouwen van Nu van de Afdeling Beemster scheepte zich om 9.15 uur in op het Marktplein in Middenbeemster met bestemming een dagje uit naar een bijzonder adres: het koninklijk Paleis Soestdijk.
Al lang van tevoren hadden Joke Akkerman en Elly Spros voorbereidingen getroffen om deze reis mogelijk te maken.
Hoewel het in Middenbeemster een paar druppeltjes regende bij het instappen en er door het KNMI zelfs een weeralarm voor deze dag was afgegeven, werd het een prachtige zonnige dag.

In de comfortabele bus reden we naar het Gooi, waar het gezelschap om even tegen tien uur voor het hek van het paleis werd afgezet.
In de bus waren de toegangskaarten al uitgereikt en werd verteld, dat er een rondleiding was om 10.30 uur, 11.30 uur en 12.30 uur. Er konden drie groepen van elk vijftien personen gevormd worden, die na elkaar het paleis mochten betreden voor een rondleiding van anderhalf uur.
Hier begaf de eerste groep met Elly Spros zich snel op weg naar het paleis.

De tweede groep had even meer tijd om in de prachtige paleistuin rond te kijken.
Iemand stelde voor te kassen te gaan bekijken, maar deze bleken gesloten.
Het was inmiddels al snikheet geworden en uiteraard werd zoveel mogelijk de schaduw opgezocht.
Helaas waren er in het park maar heel weinig bankjes in de schaduw.

Overal langs de op de folder aangegeven route stonden beelden van hedendaagse kunstenaars, onder meer een paar olifantjes. Maar deze weelderige vrouwenfiguur bij een intiem vijvertje moet hier al heel lang met de kruik boven haar hoofd hebben gestaan.
Zo kenmerkte het bezoek aan Soestdijk zich als een mengeling van geschiedenis en het heden, iets wat we later ook terug vonden tijdens de rondleiding in het paleis. Daar mochten geen foto's worden gemaakt, maar op internet waren wel een paar te vinden.

De dames van de derde ploeg werden hier voor de oude watermolen gekiekt. Deze watermolen dateert van zo rond de tweede helft van de zeventiende eeuw, toen een rijke Amsterdamse burgemeester op deze plek een jachthuis liet bouwen.
Maar water zat er nu niet meer in in het gewelf onder de toren. Wel was er binnen een souvenirshop met boeken, snuisterijen en ansichtkaarten van alle koninklijke bewoners van het paleis sinds 1674, het jaar waarin stadhouder Willem III de buitenplaats had gekocht. Aanvankelijk was het bestemd als een zomerverblijf. Voor hem en later ook zijn vele nazaten was het jagen hier in de bossen een aangenaam tijdsverdrijf.
Tijdens de wandeling zagen we in een grote glazen kist een van de sportwagens van Prins Bernhard.

Al slenterend werd het witte paleis genaderd. Volgens het gidsje dat de bezoekers meekrijgen heeft het zijn huidige vorm gekregen door veelvuldige verbouwingen. De grootste verbouwing vond plaats in 1815, toen koning Willem II de zijgalerijen er aan liet bouwen voor zijn jonge gemalin Anna Paulowna. Die vond dit buitenverblijfje maar heel sjofeltjes afsteken tegenover de pracht en praaldie zij als Grootvorstin van Rusland gewend was. Zelf zorgde ze voor een luisterrijke inrichting en liet daartoe uit Rusland veel kostbaarheden naar Nederland overbrengen, zodat ze zich in haar zomerpaleis toch ook de bij haar passende koninklijke status kon aanmeten.

En hier zijn ze dan: Anna Paulowna en Willem II. Het was een gearrangeerd huwelijk. Zoals heel lang gebruikelijk was, werden dochters van konklijke families uitgehuwelijkt terwille van goede verstandhoudingen tussen de diverse landen. Daardoor zijn alle koningshuizen van Europa door deze huwelijken aan elkaar verwant.

Volgens de gids was Anna Paulowna heel erg verliefd op haar Willem, maar deze hield zich niet zo heel erg aan de huwelijkstrouw, gezien zijn talrijke escapades.
De rondleiding door koninklijke vertrekken was heel interessant. In de zaal (foto linksonder) werd bijvoorbeeld president Clinton ontvangen en rechts is de eetzaal waar tot veertig personen kunnen aanzitten aan een koninklijk buffet. Heel bijzonder was de verlichting door later tot schemerlampen omgebouwde kostbare albasten vazen.

Prachtige kristallen lichters, ook afkomstig uit de schatkamer van de tsaar verlichtten de koninklijke zalen, zoals de balzaal met de speciaal voor dames ontworpen stoeltjes, waarop ze zich in hun empire japonnen konden neervleien. Er was ook in de zaal waarin het grootste schilderij van Nederland hangt: 7 x 4 meter, groter dan de Nachtwacht. Het stelt de slag voor bij Quatre Bras in 1815, een zegenrijke moment voor de dappere koning Willem II. Hij raakte bij deze slag gewond en werd ingehaald als een held. Zijn lievelingspaard overleefde de slag echter niet, maar werd opgezet en is nu in de Koninklijke stallen nog te zien.

De gids vertelde ons veel bijzonderheden uit de geschiedenis, zoals over Koning Willem III, die in de volksmond Koning Gorilla werd genoemd. Hij was dus zeker geen 'lekkertje'. Willem III was razend over het feit, dat zijn vader had ingestemd met de beperking van de koninklijke macht. Dat de koning wel ijdel was valt op te maken uit dit schilderij, waarop hij veel hij langer en slanker lijkt dan hij eigenlijk was.
Grote woede stak later ook op bij Prins Bernhard toe hij in verband met de Lockheed-affaire zich niet meer mocht vertonen in uniform. Vanaf die dag stelde hij de minikanonnen in één van de kamers op voor het raam met de loop naar buiten. Die kanonnetjes stonden eerst rond de tafel. Dit feit werd later bevestigd door een ooggetuige.

We kwamen ook in sombere, maar rijkversierde slaapvertrekken van jonge Oranjes uit het verleden tot Wilhelmina, die zich daar als in een gouden kooi voelde. Hier was aan de wand een document te zien, waarop aangetekend werd hoe de prinsjes en prinsessen gegroeid waren.
Daarna bezochten we de vertrekken waar het gezin van Juliana die het paleis niet langer als buitenverblijf had, maar er permanent woonde.. Deze vertrekken waren zeer sober ingericht. De koningin hield niet van die uitbundige weelde. Maar wat er stond was natuurlijk wel kwaliteit en ontworpen door vooraanstaande ontwerpers. De werkvertrekken van Juliana en Bernhard lagen naast elkaar. Bernhard spaarde olifantjes en die had hij daar allemaal staan; wel meer dan duizend. Als hier werd afgestoft moest er eerst een foto worden gemaakt van hoe alles stond, zodat het precies weer op de oude plek teruggezet kon worden. De prins had voor dit karweitjes speciaal een poetsvrouw uit Bunschoten aangesteld, die zich tot zijn enorme voldoening met grote precisie van haar taak kweet.

Na nog een bezoekje te hebben gebracht aan de Orangerie voor een kopje koffie en een laatste rondwandeling door het park, liep het bezoek op deze prachtige dag ten einde. Wie wat meer over de geschiedenis van Willem II, Willem III en hun echtgenotes wil weten, kan de links die aan de foto's op deze webpagina, zijn gemaakt, aanklikken.

Het prachtige Paleis Soestdijk staat leeg sinds het overlijden van prins Bernhard in december 2004. In oktober 2005 is het overgedragen aan de Rijksgebouwendienst. Deze onderzoekt een passende definitieve bestemming. In afwachting daarvan werd besloten het publiek er voor de duur van drie jaar een kijkje te gunnen. Het bezoek van Vrouwen van Nu Beemster vond plaats in alweer het laatste jaar. Daarna gaat de poort definitief dicht en wordt het paleis ingrijpend gerestaureerd. Volgens de gids is het hele gebouw opgetrokken in hout en de staat van onderhoud liet ernstig te wensen over. De vloeren zijn erg slecht. Zo voelde je bij elke stap, die je deed, onder de dikke tapijten de vloer meeveren.